Dit weekend nog zijn de kunstwerken te bezichtigen van kunstenaars VKK Voorschotense Kunst Kring, die in de Molen van Kunstgroep Wassenaar exposeren
Zestien kunstenaars doen mee aan de expositie ‘Het stelt niks voor’:
Jan van Luyn, Cobi de Jong, Fanny Mazure, Ella van Elck, Ankie de Reus, Marian Smit, Hans Spinnler, Maria Starke-Milkô, Lucy de Kruijf, Jacqueline van der Grijn, Ben Jansen, Derya Ebyaz, Babs Heutink- van Leeuwen, Patty van Hoften, Daniëlle Proper en Antoinette van Hoek.
Het bijzondere verhaal van Jan van Luyn; van fysieke beperkingen naar internationale erkenning
Nog tot en met komende vrijdag, zaterdag en zondag is in Galerie in de Molen in Wassenaar de expositie van de Voorschotense Kunstkring (VKK) te zien. Tussen de vele uiteenlopende stijlen valt één kunstenaar in het bijzonder op: Jan van Luyn. Niet alleen vanwege zijn werk, maar vooral vanwege zijn persoonlijke verhaal.
Jaren geleden werd Jan getroffen door een langdurige en ingrijpende ziekte. Fysieke beperkingen, hevige pijnen en een lange periode van revalidatie bepaalden zijn dagelijks leven. Veel wat vanzelfsprekend was, ging niet meer. Juist in die periode vond hij een nieuwe vorm van expressie.
Tijdens zijn ziekte ontdekte Jan de poëzie. Woorden boden hem een uitlaatklep voor wat fysiek niet meer mogelijk was. Die behoefte om te creëren bleef – en vond later een nieuw medium. Met potlood en papier begon hij te tekenen. Zonder plan, maar met een sterke innerlijke drang.
“De kunst heeft mij gevonden,” zegt hij daarover.
Wat begon met zwart-wittekeningen groeide uit tot een intens en veelzijdig oeuvre. Jarenlang werkte Jan uitsluitend in zwart-wit, mede ingegeven door fysieke mogelijkheden. Vanaf 2019 kwam daar kleur bij, en ontstond een nieuwe fase in zijn werk.
Muziek speelt daarin een centrale rol
Jan schildert componisten, muziekinstrumenten en zelfs muzikale composities. Niet letterlijk, maar als abstracte vertalingen van klank, ritme en beweging.
“Een schilderij is net als muziek,” vertelt hij. “Het moet leven, bewegen en iets in je raken.”
In de expositie in de molen toont hij onder meer abstracte interpretaties van muziekinstrumenten. Ze zijn niet direct herkenbaar, maar nodigen uit om te kijken, te zoeken en te voelen. “Het hoeft niet precies te kloppen. Het gaat erom of het werk je binnenhaalt.”
Zijn werk bleef niet onopgemerkt
Vorig jaar werd Jan geselecteerd voor een grote internationale tentoonstelling in Londen, met 350 kunstenaars uit 70 landen, gekozen uit meer dan 10.000 inzendingen. In het oude stadhuis van Chelsea werd één van zijn werken – een groot potlooddoek van een zittende vrouw – tentoongesteld.
Op de slotdag volgde een bijzondere erkenning: Jan ontving de Museum Award. Daarmee werd hij automatisch geselecteerd voor de Chianciano Art Biënnale in Italië.
“Vijftien jaar geleden was ik doodziek,” zegt hij. “En nu sta ik daar op een podium. Dat voelt als een cadeau.”
Voor Jan van Luyn is kunst geen bijzaak, maar een levensader.
“Creativiteit is geen luxe. Het is een manier om te leven, om betekenis te geven, om verbinding te maken.”
Wie zijn werk in het echt ziet, begrijpt dat deze expositie meer is dan een verzameling schilderijen. Het is het verhaal van veerkracht, doorzettingsvermogen en een kunstenaar die zijn eigen weg heeft gevonden.
Abstracte muziek in beeld
Een selectie werken van Jan van Luyn, momenteel te zien in Galerie in de Molen in Wassenaar. Zijn schilderijen zijn geïnspireerd op klassieke muziek en nodigen de kijker uit om te voelen in plaats van te herkennen.
Naast het werk van Jan van Luyn laten ook andere deelnemers aan de expositie zien hoe verschillend abstractie kan worden benaderd. Fotograaf Hans Spinnler en een bezoeker verwoorden elk op hun eigen manier wat deze tentoonstelling oproept.
Hans Spinnler – ‘Het ziet er niet uit’
Tijdens de expositie van de Voorschotense Kunstkring in Galerie in de Molen is ook werk te zien van Hans Spinnler. Drie foto’s, ogenschijnlijk eenvoudig, maar juist daardoor intrigerend. Ze hangen naast elkaar en vormen samen een kleine studie naar kijken, techniek en abstractie.
Het bijzondere is dat elk werk met een ander medium tot stand kwam. Eén foto is ruim veertig jaar oud en nog analoog gemaakt. De tweede is genomen met een digitale camera, de derde met een telefoon. Samen tonen ze hoe beeldtaal verandert, terwijl het kijken hetzelfde blijft.
Het thema van de expositie, ‘Het stelt niks voor’, was bedoeld als uitnodiging tot abstract werk. Hans had daar zo zijn gedachten bij.
“Alles is abstract,” zegt hij. “En juist dan komt het ambacht om de hoek kijken.”
Hij verwijst daarbij naar Mondriaan, die in zijn boomstudies stap voor stap de werkelijkheid herleidde tot lijn en vlak. Niet om iets weg te laten, maar om tot de kern te komen.
“Waarom vind je het ene werk sterker dan het andere? Dat is precies wat me interesseert.”
De beelden ontstonden snel. Foto’s die al bestonden, later opnieuw bekeken en bewerkt. “Je slaat ze op, haalt ze door Photoshop en op een gegeven moment klopt het.”
Tijdens het fotograferen werd nog een grap gemaakt over het thema. Hans had kort daarvoor een oogoperatie ondergaan en zei lachend:
“Ik zie er nu even niet uit – maar voor abstract werk is dat misschien juist handig.”
Geen enkele terughoudendheid dus om samen met zijn werk op de foto te gaan.
Drie fotografische werken, gemaakt met verschillende technieken: analoog, digitaal en mobiel. Abstracte beelden waarin kijken, vlakverdeling en toeval centraal staan.
Bezoekersblik – “Dit had je meteen moeten zien”
Ook bezoekers reageren uitgesproken op de expositie. Arjen, die regelmatig tentoonstellingen bezoekt en zelf kunst verzamelt, viel vooral het werk van Jan van Luyn op.
“Ik liep hier als leek rond,” vertelt hij, “en dan zie je een heel gevarieerde en kwalitatief sterke collectie. Maar deze werken sprongen er voor mij echt uit.”
Wat hem vooral raakte, was de plek in de ruimte.
“Ze hangen hier eigenlijk te verborgen. Dit had een eerste blik moeten zijn als je binnenkomt.”
Hij noemt het werk verfrissend, spreekt over speelsheid en een directe werking.
“Het is als een flits. Je oog valt erop en je weet meteen: dit werkt.”
Volgens Arjen gaat het daarbij niet in de eerste plaats om uitleg of prijs.
“Het gaat erom of een werk je aanspreekt. En dat doen deze.”
Expositie ‘Het stelt niks voor’, die weer in Galerie in de Molen in Wassenaar plaatsvindt tot en met 8 februari kunt u daar op vrijdag t/m zondag tussen 14.00 en 17.00 uur naar komen kijken op Molenplein 10 A in Wassenaar. (toegang gratis).
Door Tom Rietveld
