Inwoners kunnen voortaan in de meeste gevallen niet meer inspreken tijdens reguliere raadsvergaderingen in Wassenaar. De gemeenteraad heeft dinsdagavond besloten het zwaartepunt van het inspreekrecht te verplaatsen naar de commissievergaderingen, waar voorstellen nog kunnen worden aangepast. Alleen D66 stemde tegen het amendement over deze wijziging.
De aanpassing maakt deel uit van een bredere actualisatie van het Reglement van Orde voor de nieuwe raadsperiode. Tijdens de behandeling dienden de fracties vijf amendementen en één subamendement in. Veruit de meeste discussie ging over de vraag op welk moment inwoners de meeste invloed kunnen uitoefenen op de besluitvorming.
Inspraak eerder in het proces
Het amendement over het inspreekrecht werd ingediend door de Wassenaarse VVD, Lokaal Wassenaar!, Progressief Nederland, CDA en Hart voor Wassenaar. De indieners vinden dat inwoners vooral tijdens commissievergaderingen invloed kunnen uitoefenen, omdat voorstellen dan nog in voorbereiding zijn en politieke standpunten nog niet definitief zijn bepaald. Daarom willen zij participatie nadrukkelijker “aan de voorkant” organiseren.
Matthijs Stekelenburg (VVD) benadrukte dat het niet de bedoeling is inwoners minder inspraak te geven. Volgens hem moeten inwoners juist worden gestimuleerd om gebruik te maken van commissievergaderingen, waar hun inbreng nog daadwerkelijk van invloed kan zijn op de politieke afweging. Daarbij wil de gemeente inwoners beter informeren over de mogelijkheden om in commissies in te spreken.
Na een wijziging tijdens de vergadering nam de raad het amendement aan. Daarmee vervalt het inspreekrecht tijdens reguliere raadsvergaderingen. Alleen bij extra ingelaste raadsvergaderingen waarvoor geen commissiebehandeling heeft plaatsgevonden, blijft inspraak mogelijk.
D66 ziet compromis stranden
D66 onderschreef het belang van inspraak tijdens commissievergaderingen, maar vond dat inwoners ook tijdens de besluitvormende raadsvergadering de mogelijkheid moeten houden om de raad rechtstreeks toe te spreken.
Lieke van Schouwenburg diende daarom een subamendement in. Dat voorstel beperkte het inspreekrecht tot onderwerpen die daadwerkelijk op de agenda van de raadsvergadering staan. Volgens D66 bleef daarmee zowel de toegankelijkheid van de raad als een efficiënte vergaderorde behouden.
Het compromis kreeg echter geen meerderheid. Alleen D66 stemde uiteindelijk tegen het amendement over het inspreekrecht. De fractie liet na afloop weten dat efficiënt vergaderen volgens haar geen reden mag zijn om inwoners weg te houden bij het moment waarop de gemeenteraad besluiten neemt. Tegelijk roept D66 inwoners op om juist gebruik te maken van het inspreekrecht tijdens commissievergaderingen, omdat daar volgens de nieuwe regeling de meeste invloed kan worden uitgeoefend.
Nieuwe procedure voor kandidaat-wethouders
De raad stemde ook in met een amendement van VVD, D66, Lokaal Wassenaar!, Progressief Nederland en CDA over de integriteitsscreening van kandidaat-wethouders. Voortaan wordt de screening uitgevoerd door een onafhankelijk extern bureau in opdracht van de commissie geloofsbrieven, die de raad vervolgens adviseert over de benoembaarheid van een kandidaat. Daarmee wordt het Reglement van Orde aangepast aan de werkwijze die de afgelopen jaren al gebruikelijk was.
Alle fracties stemden met het amendement in, behalve Hart voor Wassenaar. Fractiewoordvoerder Françoise van Leeuwen-Geelen vond dat de huidige commissie Bestuurlijke Integriteit, waarin alle fracties zijn vertegenwoordigd, vanwege haar kennis van de lokale situatie betrokken moet blijven bij de beoordeling van kandidaat-wethouders.
Voorzitter krijgt expliciete bevoegdheid
Ook een amendement van D66 en de Wassenaarse VVD kreeg een meerderheid. Daarmee wordt expliciet vastgelegd dat de voorzitter een spreker het woord kan ontnemen wanneer deze de orde ernstig verstoort, zich bedient van beledigende uitdrukkingen of zich herhaaldelijk niet aan de vergaderregels houdt. Volgens de indieners biedt dat een lichtere tussenstap voordat zwaardere maatregelen uit de Gemeentewet hoeven te worden toegepast.
Hart voor Wassenaar stemde tegen deze wijziging. De fractie wees erop dat de voorzitter op grond van de Gemeentewet al voldoende mogelijkheden heeft om de orde te handhaven en vond een aanvullende bepaling daarom overbodig.
Vergaderlocatie flexibeler geregeld
Tot slot nam de raad een gezamenlijk amendement van Hart voor Wassenaar, Democratisch Liberalen Wassenaar (DLW) en de Wassenaarse VVD aan over de vergaderlocatie. De oorspronkelijke tekst is tijdens de vergadering aangepast. In het Reglement van Orde staat nu dat de vergaderingen van de raad in de regel plaatsvinden op dinsdagavond en in de regel worden gehouden in de raadzaal van Raadhuis De Paauw. Daarmee sluit de tekst beter aan bij de huidige situatie, waarin de raad vanwege de verbouwing tijdelijk op een andere locatie bijeenkomt.
Met de aangenomen wijzigingen beschikt de gemeenteraad over een geactualiseerd Reglement van Orde voor de nieuwe raadsperiode. Vooral de discussie over het inspreekrecht liet zien dat de raad verschillend denkt over de vraag op welk moment inwoners de meeste invloed op de besluitvorming moeten kunnen uitoefenen.
