De grote duinbrand die gisteren bij de Wassenaarse Slag woedde, was ook terug te zien op de online kaart van FireWatch. De website brengt op basis van openbare satellietgegevens thermische anomalieën – oftewel opvallende warmtebronnen – in Europa in beeld. In veel gevallen gaat het om natuur- of vegetatiebranden, maar ook andere warmtebronnen kunnen door de satellieten worden geregistreerd.
Satellietbeeld van de brand
Volgens FireWatch is de brand op 5 augustus vier keer als hittebron door satellieten gedetecteerd. De eerste detectie vond plaats om 15.12 uur (UTC), gevolgd door de laatste om 15.29 uur. FireWatch kwalificeerde de hitte-intensiteit als hoog en registreerde een maximale Fire Radiative Power (FRP) van 61,3 megawatt. Daarnaast werd een hittezone van 93 hectare weergegeven. Dat is nadrukkelijk geen schatting van het afgebrande oppervlak, maar een satellietberekening van het gebied waarin warmte is waargenomen.
Door de grootte van de satellietpixels kan de weergegeven hittezone groter zijn dan het daadwerkelijk verbrande gebied. Nadat de vier detecties waren verwerkt, werden geen nieuwe hittebronnen meer geregistreerd en veranderde de status van de brand naar ‘afnemend’. Volgens FireWatch betekent dat dat de gemeten warmte afneemt; het is geen officiële melding dat een brand volledig is geblust.
De kaart liet daarnaast zien dat de rook door een westenwind naar het oosten werd geblazen. Op het moment van de brand gaf het model een westenwind van ongeveer 24 kilometer per uur, met windstoten tot 43 kilometer per uur. Daarbij merkt FireWatch op dat dit een modelberekening is en geen meting bij het vuurfront.
FireWatch is een particulier initiatief dat gebruikmaakt van openbaar beschikbare gegevens van onder meer NASA FIRMS en EUMETSAT. Gebruikers kunnen op de interactieve kaart onder meer de locatie van een hittebron, de gemeten hitte-intensiteit en de ontwikkeling van satellietdetecties volgen. FireWatch controleert iedere vijftien minuten of nieuwe satellietgegevens beschikbaar zijn. Grote branden worden, zodra nieuwe gegevens beschikbaar komen, automatisch op de kaart bijgewerkt.
Geen officieel waarschuwingssysteem
Volgens de makers is FireWatch bedoeld als informatiebron en niet als officieel waarschuwingssysteem. Een satellietdetectie betekent bovendien niet automatisch dat sprake is van een natuurbrand; ook andere warmtebronnen kunnen als thermische afwijking worden geregistreerd. Daardoor kunnen op de kaart ook warmtebronnen zichtbaar zijn die geen natuurbrand zijn. In conflictgebieden, zoals delen van Oekraïne, kunnen satellieten bijvoorbeeld warmte detecteren die het gevolg is van explosies, brandende gebouwen of andere oorlogsgerelateerde activiteiten. Op basis van de satellietgegevens alleen is de oorzaak van een hittebron niet vast te stellen.
Daarnaast kunnen bewolking, rook of de beperkte frequentie van satellietpassages ervoor zorgen dat een brand niet direct zichtbaar is. Voor actuele veiligheidsinformatie en waarschuwingen blijven de veiligheidsregio’s en hulpdiensten de aangewezen bron.
