De brandweer in Wassenaar wordt niet langer gealarmeerd als First Responder bij reanimatiemeldingen. De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) heeft besloten de taak in Wassenaar te beëindigen. Dat besluit kwam donderdag 17 september naar buiten en roept direct vragen op: waarom stopt de brandweer met deze inzet en wat betekent dat voor Wassenaar?
De First Responder-taak houdt in dat brandweermensen bij een melding van een hartstilstand kunnen worden gealarmeerd om vooruitlopend op de ambulance hulp te verlenen. Reanimatie is formeel geen wettelijke brandweertaak. De inzet is ontstaan vanuit het idee dat de brandweer op sommige locaties sneller ter plaatse kan zijn dan een ambulance.
NIPV-onderzoek geeft geen simpel antwoord
Aanleiding voor de discussie is onder meer een onderzoek van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). Dit onderzoek, uitgevoerd in opdracht van de Veiligheidsregio Haaglanden, verscheen op 26 november 2025 en richtte zich specifiek op de First Responder-taak van de brandweer bij reanimatiemeldingen.
Opvallend is dat het rapport niet concludeert dat de brandweer met deze taak zou moeten stoppen. De onderzoekers komen juist tot de conclusie dat het onderzoek geen eenduidig beeld oplevert. Zowel doorgaan als stoppen kent volgens het onderzoek voor- en nadelen.
Wel worden verschillende knelpunten benoemd:
Tussen 2021 en 2024 werden de vier Haaglandse First Responder-kazernes 388 keer gealarmeerd voor een reanimatiemelding. De onderzoekers konden daarbij niet vaststellen hoe vaak daadwerkelijk sprake was van een reanimatie.
Ook blijkt uit het onderzoek dat de brandweer niet in de meeste gevallen als eerste ter plaatse was. In de onderzochte gemeenten arriveerde de politie in 57 procent van de gevallen als eerste, de ambulance in 24 procent en de brandweer in 19 procent. Daarmee is de oorspronkelijke reden voor de brandweerinzet – sneller ter plaatse kunnen zijn dan de ambulance – volgens het rapport minder vanzelfsprekend geworden.
Ook zorgen binnen de brandweer
Het NIPV-onderzoek beschrijft daarnaast ervaringen van brandweermensen zelf. Vooral medische meldingen die uiteindelijk geen reanimatie blijken te zijn, kunnen voor knelpunten zorgen. Brandweermensen noemen onder meer beperkte medische kennis, bevoegdheden en beschikbare materialen. Ook worden het gebrek aan realistische oefeningen en wisselende samenwerking met andere hulpverleners genoemd.
Tegelijkertijd staat daar een andere ervaring tegenover. Een deel van de brandweermensen wil de First Responder-taak juist behouden, omdat zij vinden dat de inzet levens kan redden en omdat de brandweer snel beschikbaar is.
Ook vanuit de ambulancezorg klinkt volgens het NIPV-rapport geen simpel ‘stop ermee’-signaal. De Regionale Ambulancevoorziening Haaglanden (RAV) geeft aan de ondersteuning van de vier brandweerkazernes te waarderen en erkentelijk te zijn dat de brandweer bij reanimaties kan worden ingezet.
Wassenaar wordt nu geschrapt
De VRH heeft inmiddels besloten de First Responder-taak in Wassenaar daadwerkelijk te beëindigen. De brandweer wordt bij een hartstilstand niet meer als First Responder gealarmeerd.
Dat besluit maakt de vraag interessant hoe de uitkomsten van het NIPV-onderzoek vervolgens zijn vertaald naar beleid. Het rapport liet de uiteindelijke keuze nadrukkelijk bij het management van de Veiligheidsregio Haaglanden.
Volgens de beschikbare informatie spelen bij de beslissing twee belangrijke factoren een rol: de verbeterde ambulancezorg, waardoor de noodzaak voor brandweer-First Responders kleiner zou zijn geworden, en de mentale belasting die reanimaties op brandweermensen kunnen hebben.
Een formeel bestuurlijk besluit dat openbaar is gemaakt, is vooralsnog niet beschikbaar. Daarmee blijft ook de precieze bestuurlijke onderbouwing van het besluit een belangrijk punt voor verdere opheldering.
Wat betekent dit voor Wassenaar?
Juist voor Wassenaar is de vraag naar de praktische gevolgen relevant. Wassenaar beschikt niet over een eigen ambulancepost. Hoe vaak kwam de brandweer de afgelopen jaren daadwerkelijk eerder aan bij een reanimatie? En wat gebeurt er met de responstijd wanneer de brandweer niet langer wordt gealarmeerd?
Die vragen zijn inmiddels ook lokaal politiek op tafel gelegd.
Lokaal Wassenaar heeft donderdag schriftelijke vragen gesteld over het besluit. De fractie wil onder meer weten hoe vaak de Wassenaarse brandweer de afgelopen drie jaar bij reanimaties is ingezet, hoe vaak de brandweer vóór de ambulance arriveerde en wat het stoppen betekent voor de responstijd in Wassenaar. Ook wordt gevraagd of bij de beslissing voldoende rekening is gehouden met het ontbreken van een eigen ambulancepost in de gemeente.
Mogelijk maatwerk voor Wassenaar
Burgemeester Leendert de Lange, die bestuurder is van de Veiligheidsregio Haaglanden, heeft volgens de beschikbare informatie aangegeven met de VRH te willen kijken naar maatwerk voor Wassenaar.
Dat is opmerkelijk, omdat volgens de berichtgeving de bereidheid van de Wassenaarse brandweermensen om bij reanimaties te helpen nog steeds aanwezig is. Daarmee is het laatste woord over de manier waarop Wassenaar met reanimatiemeldingen omgaat mogelijk nog niet gesproken.
De ontwikkeling laat zich daarmee voorlopig als volgt samenvatten: het NIPV onderzocht de First Responder-taak, de VRH maakte vervolgens een eigen afweging, Wassenaar verloor de First Responder-inzet, waarna lokaal politieke vragen zijn gesteld en inmiddels wordt gesproken over mogelijk maatwerk.
De centrale vraag voor Wassenaar blijft daarmee vooral praktisch: wat betekent het stoppen van de brandweer als First Responder voor de snelheid waarmee bij een hartstilstand hulp ter plaatse komt?
Daarop zullen de cijfers over de daadwerkelijke inzetten en aanrijtijden het komende debat moeten helpen om antwoord te geven.
