De rechtbank Den Haag heeft vandaag de beroepen van Stichting Beheer Renbaan Duindigt (SBRD) ongegrond verklaard (SGR 26/293 en SGR 26/3242). Het ene beroep was gericht tegen het gemeentelijk voorkeursrecht, het andere tegen de weigering van ontheffing van de aanbiedingsplicht. Daarmee staan twee rechterlijke uitspraken lijnrecht tegenover elkaar. In het vonnis van 17 juli 2026 kregen SBRD en Stichting Villa Betty op alle door de gemeente aangevoerde punten gelijk. De gemeente Wassenaar kondigde binnen één dag hoger beroep in. De patstelling waarop de rechter ter zitting al wees, is nu een feit. Er rust een gemeentelijk voorkeursrecht op het terrein, waardoor SBRD dit terrein niet kan leveren aan Villa Betty, maar tegelijkertijd kan SBRD het terrein ook niet aan de gemeente Wassenaar verkopen omdat het terrein al in 2023 rechtsgeldig is verkocht aan Villa Betty.
Gemeente blokkeert herstructurering
Verder heeft SBRD aan de gemeente Wassenaar gevraagd of zij akkoord kan gaan met herstructurering van haar schuld, zoals het overnemen van de (al voorafgaand aan het voorkeursrecht gevestigde) bestaande hypotheek door een bank. Daar heeft de gemeente Wassenaar tot op heden echter niet mee ingestemd. Zonder die instemming van de gemeente Wassenaar willen banken niet met SBRD praten, wat betekent dat executie dreigt.
Een toegedachte functie die “werkelijk alles kan zijn”
Voor SBRD weegt het oordeel over de toegedachte functie het zwaarst. De raad heeft de gronden aangewezen als “moderniseringslocatie, al dan niet aangevuld met een wijziging of uitbreiding van bepaalde nieuwe functies die niet agrarisch zijn”. SBRD heeft betoogd dat die omschrijving zo ruim is dat zij betekenisloos wordt. Er past zowel een speelplaats als een kerncentrale onder: een nieuwe bestemming die “werkelijk alles kan zijn”. De rechtbank acht dat toelaatbaar, omdat voldoende duidelijk zou zijn dat de gemeente instandhouding van de draf- en renbaan wil (zie r.o. 7.3). Tijdens de onderhandelingen heeft het college echter altijd geweigerd om toe te zeggen dat de draf- en renbaan duurzaam in stand blijft (r.o. 10.4) en ook ter zitting werd de optie open gehouden om de draf- en renbaan niet te behouden.
Er is nog nooit eerder aanvaard dat er een voorkeursrecht kan worden gevestigd op basis van primair het moderniseren van de bestaande functie en subsidiair het toevoegen van nieuwe functies. Daarmee is geen enkele afbakening aangebracht. Als ook de hoogste rechter hiermee zou instemmen, raakt dit niet alleen Renbaan Duindigt, maar elke grondeigenaar in Nederland.
De ontwikkeling op het terrein
SBRD heeft een principeverzoek ingediend dat onder meer zag op woningbouw op het terrein waarop de gemeente heeft gereageerd met een positieve wenselijkheidsscan. De rechtbank stelt in het vonnis dat uit de positieve wenselijkheidsscan nog niet kan worden afgeleid dat de gemeente ook volledig akkoord is met het ingediende woningbouwplan van SBRD, aangezien er nog vragen zouden zijn en er onderdelen moeten worden uitgewerkt (zie rechtsoverweging 11.4). Over die uitwerking probeert SBRD echter al meer dan een jaar contact op te nemen met de gemeente Wassenaar, maar die beschouwt het proces als afgerond en wil überhaupt niet met SBRD in gesprek gaan.
Hoger beroep
SBRD beraadt zich met haar advocaat, mr. H.X. Botter (AKD), op hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Daarvoor geldt een termijn van zes weken. Beide procedures liggen dan bij de hoogste bestuursrechter.
