Skip to content
Lokaal verleden

Nieuwe audiodocumentaire onthult nooit eerder gepubliceerde brieven van luisteraars uit heel Nederland aan NSB-Propagandist Max Blokzijl

Avatar foto
Anne Margo van der Baan
25 oktober 2026•3 minute read
De beëdiging van NSB burgemeester Daniël de Blocq van Scheltinga (r). Links op de foto NSB’er Max Blokzijl. Uit het boek: ‘Toen hun jeugd stopte’ van Peter Knijnenburg. Archief gemeente Wassenaar.

Maandag 5 oktober jl. verscheen de 6-delige documentaire-podcast Brieven aan Max Blokzijl: Goede propaganda moet op waarheid berusten. De audioserie biedt een indringende blik op de duizenden brieven die burgers tijdens de Tweede Wereldoorlog stuurden naar de bekendste foute journalist van Nederland. Nooit eerder werden deze brieven openbaar gemaakt.

Journalist Max Blokzijl was tijdens de Tweede Wereldoorlog een van de bekendste foute Nederlanders. Hij hield twee keer per week een razend populair radiopraatje waarin hij propaganda maakt voor Nazi-Duitsland en luisteraars verleidt om de kant van de bezetter te kiezen. Na de oorlog werd hij als eerste ter dood veroordeeld. Tijdens de oorlog stuurde zijn luisteraars duizenden brieven aan hem. In die brieven schrijven ze wat ze werkelijk denken van de Duitsers, de NSB’ers, de bezetting en de Jodenvervolging. Het is een hele bijzondere bron om meer te weten te komen over hoe gewone mensen dachten tijdens de oorlog en geeft inzicht in hoe Blokzijl met zijn propaganda het Nederlandse volk de Nazi-kant opduwt.

Waarom luisteren er zoveel mensen naar Blokzijl? Hoe lukt het hem om mensen de kant van de bezetter op te kletsen? Hoe werkt zijn propaganda? In Brieven aan Max Blokzijl, een 6-delige documentaire-podcast onderzoekt programmamaker Anne Margot van der Baan samen met René Kok, historicus bij het NIOD, de invloed van zijn propaganda.

Aanleiding van deze podcast is het openstellen en digitaliseren van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), waardoor voor het eerst het archief van verdachten van collaboratie tijdens WO2 in te zien is. Het is een beladen archief want het gaat over daders, collaborateurs, meelopers en omstanders. Veel van de brievenschrijvers hebben een dossier in dat archief.

Op 22 september 2026 heeft de Tweede Kamer ingestemd over een wetswijziging van de Archiefwet. Deze specifieke wijziging maakt het juridisch mogelijk om het CABR vanaf 1 januari 2027 online in te zien. Met deze wetswijziging kan het archief online door iedereen worden geraadpleegd. Dit maakt dieper onderzoek naar de collaboratie en de geschiedenis rond de Tweede Wereldoorlog mogelijk.

5 oktober, aflevering 1           Ik was er zelf bij

5 oktober, aflevering 2           De gehate minderheid

12 oktober, aflevering 3         Aanbrengers en verklikkers

19 oktober, aflevering 4         Bureau Blokzijl

26 oktober, aflevering 5         Jodenvervolging

2 november, aflevering 6       De prijs van oorlog

Sinds begin oktober te beluisteren via alle podcast platforms (Beeld&Geluid Audioseries).

Trailer: soundcloud spotify apple podimo

Producent Moondocs 

Montage Podworkz

Partners Beeld&Geluid, NIOD, Oorlogsbronnen en WO2Net

Mede mogelijk gemaakt door VFonds en Cultuurfonds

Meer weten over Wassenaar tijdens de Tweede Wereldoorlog? Volg de 23-delige serie ‘Wassenaarse verhalen uit de Tweede Wereldoorlog’

Deel dit artikel
Tags
'Brieven aan Max Blokzijl: Goede propaganda moet op waarheid berusten'AudiodocumentaireMax BlokzijlNSBWassenaar
Gerelateerde artikelen
Back To Top