Wie besloot eigenlijk dat de grijze bak vanaf 2027 om de week wordt geleegd?
Na het recente krantenbericht over het minder vaak ophalen van restafval lijkt ook binnen de gemeenteraad onduidelijkheid te bestaan over de vraag wanneer precies is besloten dat de grijze container vanaf 1 januari 2027 nog maar eens per twee weken wordt geleegd.
Als betrokken inwoner heb ik daarom de openbare stukken nog eens op volgorde gelegd. Dat levert een genuanceerder beeld op dan zowel “de raad heeft dit nooit besloten” als “de raad heeft gewoon voor tweewekelijks gekozen”.2010: eens per twee weken stond al in de regels
De landelijke hoofdregel is dat huishoudelijk afval ten minste eenmaal per week wordt ingezameld. De Wet milieubeheer, artikelen 10.21 en 10.26, maakt het mogelijk daarvan af te wijken.
Wassenaar legde in 2010 in de Afvalstoffenverordening gemeente Wassenaar 2010, vastgesteld door de gemeenteraad op 30 juni 2010, vast dat eens per twee weken in ieder geval voldoende was. Artikel 5 bepaalde dat huishoudelijk restafval “tenminste een maal per twee weken” werd ingezameld. Dat was dus een minimumfrequentie; wekelijks ophalen bleef daarmee gewoon mogelijk. De verordening verwijst naar collegevoorstel nr. 10054 van 15 juni 2010.
Bij de voorbereiding van zo’n afwijking schrijft artikel 10.26, tweede lid, Wet milieubeheer ook betrokkenheid van inwoners en andere belanghebbenden voor. In de openbare bronnen die ik heb kunnen raadplegen, heb ik geen stukken aangetroffen over een participatietraject bij deze wijziging in 2010. Daaruit volgt op zichzelf niet dat zo’n traject niet heeft plaatsgevonden.Wanneer werd ook echt eens per twee weken opgehaald?
Dat deel van de geschiedenis is minder eenvoudig te reconstrueren.
De gemeentelijke notitie ‘Afvalinzameling waar naartoe?’ uit 2019 beschrijft alternerend inzamelen van restafval en GFT, dus om en om ophalen, als de toenmalige situatie. Uit de openbare Wassenaarse stukken is voor mij niet eenduidig vast te stellen op welk moment dat systeem precies voor alle betreffende huishoudens is ingevoerd.
Wat wel duidelijk is: in Informatiebrief 038 ‘Voortgang uitrol nieuw afvalbeleid’, zaaknummer Z/19/032366, van 7 april 2020 noemt het college als toenmalige dienstverlening dat restafval eens per twee weken werd ingezameld. Tegelijk liep in Wassenaar-Zuid en Rijksdorp een proef waarbij plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drinkpakken, kortweg PMD, apart werden ingezameld.
Tweewekelijks restafval ophalen is voor Wassenaar dus in ieder geval geen geheel nieuw verschijnsel van 2027.2022: de grijze container weer iedere week
Per 1 januari 2022 veranderde het systeem
Wassenaar koos voor nascheiding van PMD. Plastic, blik en drinkpakken mochten weer bij het restafval en werden na inzameling uit het afval gehaald. Omdat de grijze container daardoor sneller vol zou raken, werd het restafval weer iedere week opgehaald.
Dat staat expliciet in Informatiebrief 083 ‘Wensen en bedenkingen inzamelvariant en verwerking in DVO Avalex 2022’, zaaknummer Z-054604/265281, van 12 oktober 2021.
De wekelijkse inzameling waarover nu wordt gediscussieerd is dus zelf ook het gevolg van een beleidswijziging uit 2022.2024: de frequentie komt bij het college te liggen
In 2024 werd de Afvalstoffenverordening vernieuwd.
In de verordening van 2010 stond de frequentie nog rechtstreeks in artikel 5. In de nieuwe Afvalstoffenverordening gemeente Wassenaar 2024 werd bepaald dat burgemeester en wethouders nadere regels stellen over onder meer de inzamelfrequentie.
Dat wordt expliciet uitgelegd in ‘Bijlage 1 Was-Wordt-tabel wijziging Afvalstoffenverordening gemeente Wassenaar 2024 t.o.v. Afvalstoffenverordening gemeente Wassenaar (2010)’: het oude artikel 5 vervalt en de inzamelfrequentie wordt voortaan via het Uitvoeringsbesluit geregeld.
Voor die constructie bestaat een duidelijke juridische basis. Artikel 156 Gemeentewet maakt overdracht van raadsbevoegdheden aan het college mogelijk, tenzij de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. Ook het VNG Model Afvalstoffenverordening kent uitdrukkelijk een variant waarbij de regeling van onder meer de inzamelfrequentie aan burgemeester en wethouders wordt overgelaten.
Het college had het bijbehorende Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening gemeente Wassenaar 2024 op 13 februari 2024 al voorwaardelijk vastgesteld (Besluitenlijst Openbaar B&W-vergadering Wassenaar 13 februari 2024, agendapunt 5.a.1).
En daarin staat iets opmerkelijks naast de feitelijke praktijk. Artikel 5 bepaalt dat huishoudelijk restafval, inclusief PMD, eenmaal per twee weken wordt ingezameld. Feitelijk bleef Avalex de grijze container echter wekelijks legen.Wat zei de wethouder in maart 2024?
De behandeling in de Commissie Bestuur & Middelen van 12 maart 2024 is daarom relevant.
Wethouder Van Doeveren presenteerde de nieuwe verordening bij agendapunt 6 als een actualisering waarmee de regels onder meer in lijn werden gebracht met bestaande wetgeving en het VNG-model.
Vervolgens zei hij letterlijk:
“Maar als hij vraagt of er andere materiële effecten zijn van de verordening voor de inwoner in de praktijk, want ik gok even nu dat dat de achterliggende reden van de vraagstelling is, is het antwoord nee.”
De exacte vindplaats is de openbare webcast van de Commissie Bestuur & Middelen van 12 maart 2024, agendapunt 6, wethouder Van Doeveren, 00:39:15 tot 00:39:28.
Dat antwoord paste op dat moment ook bij wat inwoners merkten: de grijze container bleef wekelijks worden geleegd.2025: de raad kiest voor ‘servicedifferentiatie’
Vervolgens kwam de vraag centraal te staan hoe Wassenaar de hoeveelheid restafval en de kosten daarvan kon verminderen.
In Informatiebrief 095, bijlage ‘Verkenning reductie restafval’, werd onder meer gekeken naar ‘servicedifferentiatie’. In gewone taal: de dienstverlening aanpassen om inwoners te stimuleren minder restafval aan te bieden. Minder vaak ophalen werd daarbij als mogelijkheid genoemd.
Op 25 november 2025 nam de gemeenteraad vervolgens de motie ‘GL PvdA D66 VVD CDA Reductie restafval en kostenbesparing afvalstoffenheffing’ aan.
Daarin kreeg het college de opdracht om servicedifferentiatie vanaf 2027 op te nemen in de Dienstverleningsovereenkomst met Avalex. Minder vaak ophalen komt duidelijk terug in de overwegingen bij de motie. In de uiteindelijke opdracht staat echter niet letterlijk dat de grijze container vanaf 1 januari 2027 eens per twee weken moet worden geleegd.2026: van algemene opdracht naar concrete maatregel
In ‘Bijlage 2. Ontwerpbegroting 2027 GR Avalex’ werd de maatregel vervolgens concreet: Wassenaar zou van wekelijks naar alternerend ophalen van restafval gaan.
Dat leidde in de commissie tot de vraag hoe deze concrete maatregel al in de begroting terecht was gekomen, terwijl de raad nooit een afzonderlijk voorstel had behandeld waarin verschillende opties, het serviceniveau en de financiële gevolgen naast elkaar waren gezet.
In Informatiebrief 051 ‘Toezeggingen Commissie Bestuur & Middelen 9 juni 2026 Zienswijze GR Avalex’, zaaknummer Z/26/112001, van 25 juni 2026 antwoordde het college dat de raad eerder meerdere malen over afvalvermindering en alternerend inzamelen was geïnformeerd. Het college beschouwde het verlagen van de inzamelfrequentie van wekelijks naar eens per twee weken als onderdeel van de eerder opgedragen servicedifferentiatie.
Op 7 juli 2026 werd vervolgens de ‘Motie HvW inzamelfrequentie restafval’ behandeld. Die vroeg om vóór invoering alsnog een afzonderlijk raadsvoorstel, waarin verschillende mogelijkheden en hun gevolgen konden worden afgewogen. De motie werd verworpen.
Dat was geen afzonderlijke stemming vóór tweewekelijks ophalen. Wel besloot een meerderheid op dat moment niet te verlangen dat daar eerst nog een apart raadsvoorstel over zou komen.Dus: wie besloot nu eigenlijk wat?
De openbare stukken laten geen enkel eenvoudig beslismoment zien.
In 2010 stond eens per twee weken al als minimumfrequentie in de Afvalstoffenverordening. De stukken wijzen erop dat Wassenaar later ook daadwerkelijk een periode met alternerende inzameling heeft gekend. Vanaf 2022 ging de grijze container weer wekelijks. In 2024 kwam de concrete frequentie formeel bij het college te liggen, terwijl het Uitvoeringsbesluit al eens per twee weken vermeldde. In 2025 gaf de raad opdracht tot servicedifferentiatie. In 2026 vertaalde het college die opdracht naar tweewekelijkse restafvalinzameling vanaf 2027.
In de openbare stukken heb ik dus geen afzonderlijk raadsbesluit gevonden waarin de gemeenteraad expliciet besluit om de feitelijke wekelijkse inzameling per 1 januari 2027 terug te brengen naar eenmaal per twee weken.
Dat betekent niet dat de maatregel zonder voorafgaande besluitvorming is ontstaan. De stukken laten juist een reeks juridische, politieke en uitvoeringsbesluiten zien die gezamenlijk tot die uitkomst hebben geleid.
Mijn eigen voorkeur is eenvoudig: laat de grijze container gewoon iedere week komen. Maar welke keuze de politiek ook maakt, die verdient een helder debat op basis van de juiste feiten. Ik wens de raads- en commissieleden veel wijsheid bij het vervolg.
Chris van Putten
inwoner van Wassenaar
