Goed nieuws, meldde de Wassenaarse VVD deze week: de gemeenteraad heeft ingestemd met het voorstel van VVD, D66 en CDA om papier en karton vanaf 2027 niet meer iedere vier weken, maar iedere twee weken op te halen.
Dat klinkt sympathiek. Zeker omdat de grijze container vanaf hetzelfde moment juist van wekelijks naar eens per twee weken gaat. Volgens de VVD gaan zo “service en duurzaamheid hand in hand”.
Maar wie de motie naast de eigen Verkenning reductie restafval van de gemeente legt, komt een paar interessante nuances tegen.De grootste verkeerde stroom is geen papier
In 2024 liet Wassenaar onderzoeken wat er eigenlijk in de grijze container zit. De uitkomst: 33,6 procent van het gewicht was GFT, vooral etensresten. Papier en karton waren goed voor 9,4 procent. Glas en textiel zaten daar nog ver onder (Verkenning reductie restafval, p. 15).
De gemeente koppelde het minder vaak ophalen van restafval dan ook uitdrukkelijk aan beter scheiden van GFT. In dezelfde verkenning staat dat het verlagen van de restafvalfrequentie inwoners onder meer moet stimuleren om die 33,6 procent GFT uit de grijze bak te houden (p. 25).
Vaker papier ophalen kan daarbij helpen om óók papier beter te scheiden. Maar het haalt natuurlijk geen bananenschillen, etensresten of tuinafval uit de grijze container.Volle blauwe bak? Daar bestaat al een oplossing voor
Nog interessanter is wat de gemeente zelf over papier schrijft.
In de verkenning wordt de bestaande dienstverlening voor papier “relatief hoog” genoemd. Wie niet genoeg heeft aan één blauwe container, kan bovendien gratis een extra papiercontainer aanvragen.
Dat is ook nu nog de officiële regeling: een extra restafvalcontainer kost €601,80 per jaar, een extra GFT-container €60 en een extra papiercontainer niets.
Daarmee is niet gezegd dat een tweede container hetzelfde gemak biedt als twee keer zo vaak ophalen. Niet iedereen heeft ruimte voor nog een bak. Maar het is wél een bestaand alternatief waarmee een huishouden zijn papiercapaciteit direct kan verdubbelen, zonder automatisch voor heel Wassenaar het aantal inzamelrondes te verdubbelen.
In de openbare stukken zie ik geen vergelijking van die twee oplossingen: extra gratis containers waar nodig óf voor iedereen dubbel zo vaak rijden.”Bijna 500 ton winst” is nog geen resultaat
Het VVD-artikel rekent vervolgens voor dat Wassenaar ongeveer 5.200 ton restafval heeft en dat 9,4 procent daarvan papier en karton is. Dat levert bijna 500 ton op, door de VVD omschreven als “de winst die nog te pakken is”.
Rekenkundig klopt dat.
Maar de gemeentelijke sorteeranalyse zegt alleen hoeveel papier in het onderzochte restafval aanwezig was. Zij zegt niet dat tweewekelijks papier ophalen die volledige hoeveelheid uit de grijze bak zal laten verdwijnen.
Dat verschil is belangrijk. Als een huishouden nu al netjes papier scheidt, levert vaker legen van zijn blauwe bak immers nauwelijks minder papier in zijn grijze bak op.En juist goede scheiders?
Daar zit voor mij de interessantste vraag.
Het gekozen systeem gebruikt minder restafvalservice als gedragsprikkel. De gemeente zegt daar zelf over dat de service op restafval wordt verlaagd om mensen beter te laten scheiden.
Maar die lagere service geldt straks ook voor huishoudens die hun papier, glas en GFT nu al keurig apart houden.
Zo’n huishouden krijgt twee keer zo vaak gelegenheid om een blauwe bak te legen die misschien toch al ruim voldoende was, terwijl zijn grijze container nog maar half zo vaak wordt opgehaald.
Dat hoeft geen probleem te zijn als uit de praktijk blijkt dat die grijze bak ook bij goed scheidende gezinnen probleemloos twee weken meegaat. De gemeente wijst erop dat bij steekproeven veel restafvalcontainers niet vol waren.
Maar een gemiddelde container is niet ieder huishouden.Eerst meten, dan juichen
Vaker papier ophalen kan dus best een goede serviceverbetering zijn. Papier scheiden is nuttig en financieel aantrekkelijker dan papier verbranden als restafval. Dat deel van het VVD-verhaal wordt door de gemeentelijke stukken ondersteund.
Maar een paar vragen staan nog open.
Hoeveel extra papier wordt door deze maatregel daadwerkelijk uit het restafval gehaald? Wat kost het verdubbelen van de inzamelrondes netto? Waarom is voor alle huishoudens extra papierinzameling nodig terwijl een extra blauwe bak gratis beschikbaar is? En vooral: hoe werkt de halvering van de grijze-bakservice uit voor huishoudens die nu al goed scheiden?
De motie voorziet gelukkig in een evaluatie na zes maanden.
Misschien blijkt dan dat de blauwe bak inderdaad een belangrijk deel van de oplossing was. Maar vóór die tijd lijkt “twee keer zo vaak papier ophalen” vooral iets waarvan het effect nog bewezen moet worden, niet iets waarvan de winst al kan worden geïncasseerd.
Chris van Putten
inwoner van Wassenaar
