Het bestuur van Theater Warenar heeft cabaretier Rogier Kahlmann schriftelijk laten weten dat zijn geplande optreden op 4 november niet kan doorgaan. Aanleiding zijn de maatschappelijke discussie over zijn voorstelling en signalen die het bestuur daarover heeft ontvangen. De annulering leidt tot kritiek vanuit de Wassenaarse politiek en roept vragen op over de vrijheid van meningsuiting en de verantwoordelijkheid van theaters.
Rogier Kahlmann (1979) is cabaretier en schrijver en zoekt in zijn voorstellingen de grenzen van het toelaatbare op. Hij beschouwt zijn optredens als een vorm van rollenspel, overdrijving en satire. In zijn shows kan hij hard en sarcastisch zijn en neemt hij verschillende bevolkingsgroepen op de hak.
Kahlmann had voor zijn optreden een zaal in de Warenar gehuurd. Volgens de oorspronkelijke berichtgeving hadden ongeveer honderd mensen een kaartje gekocht.
De gemeente Wassenaar zegt in een reactie geen invloed te hebben op de programmering van de Warenar. Wel benadrukt de gemeente dat het theater toegankelijk moet zijn voor iedereen.
Bestuur wijst op eigen verantwoordelijkheid
In een brief aan Kahlmann, die de cabaretier op zijn Facebookpagina heeft gepubliceerd, schrijft het bestuur van Stichting Beheer Warenar dat het zich intern zorgvuldig heeft beraden naar aanleiding van de maatschappelijke discussie en de ontvangen signalen.
“Hoewel wij als theater groot belang hechten aan artistieke vrijheid en vrijheid van meningsuiting, hebben wij ook een eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van de uitstraling en de uitgangspunten van de Warenar”, schrijft het bestuur.
Na rijp beraad heeft het bestuur besloten de voorstelling niet te laten doorgaan. Het erkent dat dit vervelende gevolgen kan hebben voor Kahlmann en biedt aan om op korte termijn te overleggen over de afwikkeling en de communicatie met de kaartkopers.
Voorzitter Wim Topper van de Stichting Beheer Warenar vertelt desgevraagd aan Wassenaarders.nl dat er signalen zijn binnengekomen over seksistische grappen en beledigingen in de voorstellingen van Kahlmann. Volgens Topper passen deze niet binnen het beleid van de Warenar.
Op de vraag van wie deze signalen afkomstig zijn, wil Topper geen mededelingen doen. Ook op de directe vraag of deze van de feministische actiegroep Dolle Mina’s kwamen, wilde hij niet ingaan maar ontkennen deed hij evenmin.
Dolle Mina’s protesteerden eerder tegen Kahlmann
De Dolle Mina’s hebben eerder actiegevoerd tegen optredens van Kahlmann. Op 10 maart demonstreerden leden van de actiegroep bij een voorstelling in cultuurcafé de Leidse Lente in Leiden. Volgens Omroep West deelden zij kotszakken uit aan bezoekers en droegen zij protestborden met teksten als ‘geen podium voor seksisme’ en ‘is mijn veiligheid een grap voor jou?’.
De Leidse Dolle Mina’s benaderden destijds ook de gemeente Leiden met de vraag of de relatie met het cultuurcafé paste bij het gemeentelijke beleid op het gebied van inclusiviteit.
Kahlmann reageerde tegenover Omroep West dat zijn grappen niet automatisch zijn persoonlijke opvattingen weergeven. “Een grap ergens over maken betekent niet dat je ergens meteen een mening over hebt”, aldus de cabaretier. Volgens hem is er een campagne gaande om hem van podia te weren.
Ook in onder meer Breda en Tilburg werden eerder voorstellingen van Kahlmann geannuleerd na klachten over de inhoud van zijn optredens.
Ook andere organisaties onder vuur
Intussen heeft Wassenaarders.nl berichten ontvangen over andere verenigingen en organisaties die kritiek krijgen van de Dolle Mina’s. Zo voert de actiegroep ook actie tegen de Leidse showband Kunst en Genoegen (K&G), omdat de ruim honderdjarige vereniging uitsluitend mannelijke leden telt.
Op 3 oktober stonden actievoerders met spandoeken langs de route van een optreden van K&G. Daarop werd de vereniging seksistisch genoemd. Ook verschenen in Leiden posters met dezelfde boodschap.
De Dolle Mina’s zouden daarnaast de gemeente Leiden hebben benaderd met het verzoek de subsidie aan K&G stop te zetten. Ook zouden zij contact hebben gezocht met fondsen die bijdragen aan de aanschaf van instrumenten en uniformen. Verder zouden zij theaters en festivals waar K&G doorgaans optreedt, willen benaderen.
Vrijheid van meningsuiting
De annulering in Wassenaar roept vragen op over de vrijheid van meningsuiting en de ruimte die theaters bieden aan artiesten met omstreden voorstellingen. Het Rensentheater in Emmen laat Kahlmann wel optreden. Volgens programmeur Jannet Westebring is dat een bewuste keuze: het theater wil ruimte bieden aan uiteenlopende opvattingen en vindt dat bezoekers zelf moeten kunnen bepalen wat zij van een voorstelling vinden.
Dat is ook het geval bij cabaretiers als Youp van ’t Hek en Sjaak Bral (op 26 november in een uitverkocht Theater Warenar), die bekend staan om hun scherpe humor, waarbij verschillende bevolkingsgroepen en maatschappelijke onderwerpen aan bod komen.
De discussie draait om de vraag waar theaters de grens trekken tussen artistieke vrijheid, de inhoud van een voorstelling en de bezwaren van mensen die zich door bepaalde grappen gekwetst voelen. Daarbij speelt ook de vraag in hoeverre maatschappelijke druk van groepen als Extinction Rebellion, Kick-out Zwarte Piet en de Dolle Mina’s overgaan in intimidatie en welke invloed dat heeft op de beslissingen van, in dit geval, theaters.
FvD noemt annulering onbegrijpelijk
Forum voor Democratie (FvD) heeft bij monde van raadslid Bob van Pareren aandacht gevraagd voor de kwestie. De partij noemt het onbegrijpelijk dat een voorstelling wordt geschrapt vanwege maatschappelijke discussie en ontvangen signalen.
“Juist een theater als de Warenar moet ruimte bieden aan verschillende geluiden”, schrijft FvD in een verklaring op Facebook. “Als het vrije woord geen plek krijgt op een podium, raakt dat niet alleen de artiest, maar ook het publiek dat zelf wil bepalen waar het naar luistert.”
FvD zegt het college met spoed om opheldering te hebben gevraagd. Schriftelijke vragen van de partij waren vrijdagavond nog niet terug te vinden in het bestuurlijk informatiesysteem van de gemeente. Ook DLW heeft vragen gesteld.
