De vrijwilligers van de Stoomtrein Katwijk Leiden verkeren in zwaar weer. Wat enkele jaren geleden nog voelde als een bekroning van jarenlang werk, dreigt nu opnieuw te stranden door een slepend conflict over het gebruik van een klein, maar cruciaal stuk spoor.
Gisteren besteedde ook de Telegraaf aandacht aan de situatie, waarbij de teleurstelling onder de betrokken vrijwilligers duidelijk naar voren kwam.
Van hoogtepunt naar tegenslag
In 2022 werd een belangrijke mijlpaal bereikt: voor het eerst kon de historische stoomtrein een volledig rondje rijden om het Valkenburgse Meer, op de grens van Katwijk, Leiden en Wassenaar. Het project was het resultaat van jarenlange inzet van tientallen vrijwilligers.
Die euforie bleek echter van korte duur. In april vorig jaar stortte een deel van de oever langs het meer in, waardoor het spoor op die plek onveilig werd verklaard. Het complete rondje verdween daarmee van de kaart. Sindsdien rijdt de trein slechts een ingekorte route — een flinke domper voor zowel bezoekers als vrijwilligers.
Museum draait op betrokkenheid
De organisatie achter de stoomtrein bestaat uit zo’n 170 vrijwilligers. Voor velen van hen is het museum meer dan een hobby; het is een belangrijk onderdeel van hun dagelijks leven. Sommigen zijn al tientallen jaren actief, enkelen zelfs meer dan een halve eeuw.
Juist die betrokkenheid maakt de huidige situatie extra pijnlijk. Het gevoel overheerst dat jarenlang werk en toewijding onder druk staan.
Zoeken naar een oplossing
Om het verlies van het volledige traject enigszins op te vangen, werd een relatief eenvoudige oplossing bedacht: een omloopspoor van ongeveer honderd meter. Daarmee zou de locomotief kunnen worden omgedraaid en zou alsnog een groot deel van het traject bereden kunnen worden.
De aanleg van dit extra spoor zou grotendeels door de vrijwilligers zelf worden uitgevoerd. Het plan leek technisch haalbaar en zou de rit voor bezoekers aanzienlijk verlengen.
Toch bleef toestemming uit, ondanks maanden van overleg. Hierdoor blijft het museum ook dit seizoen beperkt in zijn mogelijkheden.
Oplopende frustratie
De gevolgen zijn niet alleen emotioneel, maar ook financieel merkbaar. De stoomtrein rijdt slechts een beperkt aantal dagen per jaar, en elke dag met een ingekort traject betekent minder inkomsten.
De frustratie zit vooral in de schaal van het probleem: het gaat om een relatief klein stuk spoor en enkele wissels, maar de impact op het museum is groot.
Juridische stap als laatste redmiddel
Omdat een doorbraak uitbleef, is inmiddels besloten om de kwestie juridisch aan te kaarten. Volgens de organisatie restte er geen andere optie meer om beweging in het dossier te krijgen.
De provincie Zuid-Holland heeft aangegeven bereid te zijn mee te denken, maar wijst op verschillen van inzicht over de voorwaarden voor het gebruik van de grond.
Toekomst onzeker
Wat ooit een succesverhaal leek — met recordaantallen bezoekers en een groeiende belangstelling voor het museum — is veranderd in een periode van onzekerheid.
Voor de vrijwilligers staat er veel op het spel. Niet alleen het spoor rond het Valkenburgse Meer, maar ook het voortbestaan van een uniek stukje industrieel erfgoed hangt af van de uitkomst van het conflict.
Nationale Stoomtreindag
Ondertussen blijft Stoomtrein Katwijk Leiden gewoon geopend. Op Hemelvaartsdag doet het museum mee met Nationale Stoomtreindag. Het smalspoormuseum adviseert bezoekers om tickets van tevoren te reserveren.
Bron: De Telegraaf, Stoomtrein Katwijk Leiden
