Van 17 oktober 2026 t/m 24 januari 2027 is in het Katwijks Museum de tentoonstelling ‘Sehnsucht’ naar Ahrenshoop te bewonderen. Net als Katwijk is het Duitse Ahrenshoop ook al langere tijd de inspiratieplek voor veel schilders. Hoog tijd dat er met een tentoonstelling aandacht aan wordt besteed.
In 1889 wandelen de Duitse kunstschilder Paul Müller-Kaempff (1861-1941) en zijn vriend Oskar Frenzel door de natuur van Noord-Duitsland. Daarbij komen ze min of meer toevallig terecht in het pittoreske Ahrenshoop. Het dorp, de duinen, de vissershuizen en vooral het bijzondere Noord-Duitse licht raken Müller-Kaempff zo diep dat hij zich niet lang daarna in het karakteristieke dorp vestigt en er een atelier en een pension bouwt. De kunstenaarskolonie Ahrenshoop is geboren! En in zijn kielzog komen vele schilders naar deze idyllische plek aan de Duits Oostzeekust.
“Anderhalve eeuw kunst in één dorp”
Van 1889 tot nu (2026) passeert er een stroom van verschillende kunstenaars het bekende schildersdorp. Achteraf gezien passen zij mooi in bepaalde opeenvolgende tijdvakken die verbonden zijn met de kunststromingen die de artiesten vertegenwoordigen. Op de tentoonstelling in het Katwijks Museum zijn deze tijdvakken mooi vormgegeven. De bezoeker is als het ware een tijdreiziger.
In de eerste zaal (de blauwe zaal) zijn werken uit de periode 1890-1900 te zien. Werk van Müller-Kaempff bijvoorbeeld. Hij schilderde geen spectaculaire natuur, maar juist verstilde werken: lage boerderijen onder enorme luchten, kromgegroeide bomen door de zeewind, duinen en stranden, verlaten paden en weidse landschappen. Verder ook indrukwekkende werken van Friedrich Wachenhusen (1859–1925), die ooit ook enige tijd in Katwijk verbleef. Zijn schilderijen hebben vaak een rustige, bijna Nederlandse sfeer. Neem Wogendes Korn (1897) waarbij het gouden korenveld bijna de helft van het schilderij inneemt.
Zoals gezegd, het verloop van de tentoonstelling is een soort tijdreis. Van romantiek en impressionisme via expressionisme naar abstracte kunst. De presentatie omvat circa 39 werken, afkomstig uit de collecties van het Kunstmuseum Ahrenshoop, Hotel Fischerwiege en van particuliere verzamelaars.
Niet alleen mannen
Niet alleen mannelijke schilders waren en zijn actief in Ahrenshoop, ook vrouwelijke. Een van de bekendste vrouwen is Elisabeth von Eicken (1862-1940). Zij was een van de vroege pioniers die het karakter van Ahrenshoop mede hebben gevormd. Ze werkte ook met keramiek, porseleinschilderen en interieurontwerp. Op de Wereldtentoonstelling van 1904 in St. Louis ontving ze een gouden medaille voor een groep werken. Ze overleed in 1940 en werd, op haar verzoek, begraven op de begraafplaats van Ahrenshoop
Op de tentoonstelling in Katwijk kan men zich vergapen aan een aantal interessant werken. Wat te denken Formen IV uit 1920 van de schilder Hans Brass, een doek met referenties aan Picasso, Braque en Kandinsky. Is de natuur bij Paul Müller-Kaempff vooral nog een stille werkelijkheid. Bij Hans Brass wordt de natuur een soort innerlijke beleving. De oude vraag van ‘hoe ziet de wereld eruit?’ verschuift bij hem naar ‘wat doet de wereld met mij?’. Zijn stijl kenmerkt zich dan ook door krachtige kleurcontrasten, vereenvoudigde vormen en hoekige lijnen. Ze hebben evenwel duidelijk een zekere spirituele en emotionele lading.
Dikke verlagen
Er zijn veel interessante werken te bezichtigen in Katwijk. Veel uit de twintigste eeuw. Tot en met de laatste, hedendaagse Ahrenshoop-kunstenaar Christopher Lehmpfuhl, die op groot formaat en met dikke verflagen in april van 2024 in Ahrenshoop en plein air (in de open lucht) het strand en de zee heeft geschilderd op het schilderij Gewitter über Ahrenshoop.
Ahrenshoop is dankbaar en blij met deze mooie tentoonstelling in Nederland. En als wederdienst organiseert het Duitse dorp gelijktijdig van 27 september 2026 tot en met 28 maart 2027 een tentoonstelling waarvan de inhoudelijke selectie van schilderijen is gemaakt door André Groeneveld, conservator van het Katwijks Museum.
