Raadslid Ben Paulides (DLW) zegt meldingen van meerdere raadsleden te hebben ontvangen over mogelijk grensoverschrijdend gedrag binnen het Wassenaarse gemeentebestuur. Die gaan ook over de manier waarop burgemeester Leendert de Lange met eerdere signalen zou zijn omgegaan. De aankondiging dat Paulides de meldingen wil laten beoordelen, leidde dinsdagavond 27 oktober tot een felle discussie met de burgemeester.
Meldingen over de bestuurscultuur
Paulides deed zijn aankondiging tijdens de gemeenteraadsvergadering. Het onderwerp bestuurscultuur en sociale veiligheid stond op zijn verzoek op de agenda.
Volgens Paulides beschikken de raadsleden die zich bij hem hebben gemeld over informatie uit verschillende bronnen. Ook zouden bepaalde gebeurtenissen eerder met de burgemeester zijn besproken. Om welke gebeurtenissen het gaat, maakte hij niet bekend.
Paulides beroept zich op artikel 10.9 van de Gedragscode politieke ambtsdragers Wassenaar 2020. Volgens zijn uitleg moeten meldingen over mogelijke integriteitsschendingen waarbij de burgemeester betrokken is, worden gedaan bij de plaatsvervangend raadsvoorzitter (Paulides, red.) of, als dat niet mogelijk is, bij de locoburgemeester.
Het raadslid wil eerst laten vaststellen welke procedure voor de ontvangen meldingen geldt. Daarna moet worden beoordeeld of onafhankelijk advies of nader feitenonderzoek nodig is. Hij wil hierover overleggen met de griffier en zo nodig met de commissaris van de Koning.
Hij benadrukte dat hij zelf geen oordeel wil geven over de beschuldigingen: “Mijn taak is daarom op dit moment niet om schuld vast te stellen, partij te kiezen of een politiek oordeel uit te spreken. Mijn taak is om te bewaken dat de meldingen op de juiste wijze worden behandeld, dat de onafhankelijkheid van de beoordeling wordt gewaarborgd en dat de betrokkenen de gelegenheid krijgen hun standpunten naar voren te brengen,” aldus Paulides.
Ook waarschuwde hij voor voorbarige conclusies. “Het ontvangen van een melding betekent niet dat de daarin beschreven gebeurtenissen vaststaan. Het betekent evenmin dat een ontkenning de noodzaak van een zorgvuldige beoordeling wegneemt.”
Volgens Paulides bestaan er al langer zorgen over de bestuurscultuur en sociale veiligheid. De kwestie gaat volgens hem niet alleen over mogelijk grensoverschrijdend gedrag, maar ook over de manier waarop eerdere signalen zijn behandeld.
Volgens hem beschikken de raadsleden die zich bij hem hebben gemeld over informatie uit verschillende bronnen. Ook zouden bepaalde gebeurtenissen eerder met de burgemeester zijn besproken. Om welke gebeurtenissen het gaat, maakte hij niet bekend.
Botsing met burgemeester
Aan de verklaring ging een reeks schriftelijke vragen van Paulides vooraf over mogelijk intimiderend gedrag tijdens collegevergaderingen. Het college liet eerder weten geen aanleiding te zien voor onafhankelijk onderzoek. Het ontkende onder meer dat tijdens een collegevergadering ooit een laptop naar burgemeester De Lange is gegooid. Uit de beantwoording bleek dat geen afzonderlijk feitenonderzoek was uitgevoerd en geen getuigen waren gehoord.
In het AD van vandaag, donderdag 29 oktober zegt voormalig wethouder Henri Hendrickx dat hij het verhaal over de laptop heeft nagevraagd bij een andere oud-wethouder, die het volgens hem bevestigde. Wie die persoon is en wat er tijdens de betreffende vergadering precies is gebeurd, blijft onduidelijk.
Tijdens de raadsvergadering herhaalde De Lange zijn ontkenning. Hij stelde dat hij zelf melding zou hebben gedaan als het vermeende laptopincident daadwerkelijk had plaatsgevonden. “En waar er geen melding is, is er natuurlijk ook geen onderzoek te doen”, aldus de burgemeester.
Paulides sprak hem daarop tegen. Volgens het raadslid heeft hij als plaatsvervangend raadsvoorzitter wel meldingen ontvangen. Hij wees erop dat de burgemeester niet degene is die de meldingen moet behandelen. “Als ik als plaatsvervangend voorzitter van de raad melding heb gehad, dan bespreek ik dat met de griffier en bespreek ik het eventueel met de commissaris van de Koning. Maar niet met u, want het gaat mede over u.”
Of De Lange en Paulides met het begrip ‘melding’ op dezelfde procedure doelen, werd tijdens de vergadering niet duidelijk. De Lange stelde dat er geen melding is die aanleiding geeft voor onderzoek, terwijl Paulides zei wel meldingen te hebben ontvangen. Mogelijk bedoelen zij niet hetzelfde. De burgemeester zou kunnen doelen op een formeel ingediende klacht, terwijl Paulides spreekt over meldingen die raadsleden bij hem hebben gedaan. Tijdens de vergadering werd niet duidelijk of dat verschil de uiteenlopende standpunten verklaart.
Ook ontstond discussie over de manier waarop Paulides zijn aankondiging deed. Hij wilde het bij zijn verklaring laten, zonder aansluitend debat. De Lange wilde echter reageren, omdat de kwestie ook over zijn handelen ging.
De burgemeester erkende dat de plaatsvervangend raadsvoorzitter volgens de gedragscode een rol kan hebben bij meldingen over de burgemeester. Hij vond het echter onjuist dat Paulides tijdens een openbare vergadering vervolgstappen aankondigde zonder hem daarover vooraf te informeren. Volgens De Lange past die werkwijze niet bij een veilige bestuurscultuur.
Paulides hield vol dat hij de meldingen met de griffier en eventueel de commissaris van de Koning wil bespreken, maar niet met de burgemeester zelf, omdat ze mede over diens handelen gaan.
De gemoederen liepen hoog op. Tijdens de woordenwisseling werd het voorzitterschap tijdelijk door Henri Hendrickx waargenomen. De vergadering werd korte tijd geschorst.
Raadsmeerderheid wil aandacht verleggen naar inhoud
Tijdens dezelfde vergadering nam de gemeenteraad de motie Focus op inhoud en resultaten voor Wassenaar aan. VVD-raadslid Matthijs Stekelenburg diende de motie in, samen met raadsleden van D66, CDA en Lokaal Wassenaar.
Volgens de indieners hebben de discussies over de bestuurscultuur en de persoonlijke integriteit van politici het aanzien van het gemeentebestuur geschaad. De motie roept raadsleden op om ‘op de bal te spelen en niet op de man’, respectvol met elkaar om te gaan en het reglement van orde en de gedragscode na te leven.
Stekelenburg wilde met de motie een punt zetten achter de discussie over de onderlinge verhoudingen. De raad moet zich volgens hem weer richten op inhoudelijke onderwerpen en resultaten voor inwoners.
Pasquale van Vliet-van Dijk (Hart voor Wassenaar) onderschreef de uitgangspunten, maar vond de motie overbodig. Volgens haar verbetert de bestuurscultuur niet door nieuwe uitspraken van de raad, maar door het eigen gedrag te veranderen.
Ook PRO verzette zich tegen de motie. Fractievoorzitter Sonja Hibbert vond dat raadsleden hun stemrecht niet aan een dergelijke motie moesten besteden. “En daarom lopen wij bij de stemming de zaal uit”, kondigde ze aan. Samen met fractiegenoot Henri van Smirren verliet ze vervolgens de raadzaal.
Burgemeester De Lange benadrukte dat de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor een veilige bestuurscultuur. Hij wees op de bijeenkomst van 8 december, waarin de raad verder werkt aan de Raadsontwikkelagenda.
Bij de hoofdelijke stemming kreeg de motie twaalf stemmen voor en zeven tegen. Collegepartij Lokaal Wassenaar stemde verdeeld over de motie.
Vervolg nog onduidelijk
Het is nog niet bekend wanneer duidelijk wordt welke procedure voor de meldingen geldt. Paulides wil eerst laten beoordelen of onafhankelijk advies of nader feitenonderzoek nodig is. Ook staat nog niet vast of de commissaris van de Koning daarbij wordt betrokken.
