De komst van Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD) verandert het gebied van natuurgebied in recreatiegebied. De status van Nationaal Park is in de ogen van Stichting Hart voor Meijendel daarom desastreus voor de natuur in Natura 2000 gebied Meijendel & Berkheide en dient alleen citymarketing.
De titel “Nationaal Park” geldt internationaal als een van de hoogste onderscheidingen voor natuurbescherming en hoort volgens internationale criteria alleen toe aan grote, grotendeelsongerepte natuurgebieden waar natuurlijke processen centraal staan. Het NPHD voldoet daar niet aan.
Hoewel NPHD onlangs officieel werd erkend, ligt er een kritisch rapport uit 2024 van de Commissie Nationale Parken*. Dit rapport waarschuwt voor extra recreatiedruk en adviseert om zogeheten ‘Parkpoorten’ buiten kwetsbare natuurgebieden te plaatsen.
Aan dat advies is vooralsnog geen gehoor gegeven. Kwetsbare Natura 2000-gebieden zoals het hart van Meijendel en Berkheide, worden juist gepresenteerd als aantrekkelijke toegangspoorten voor bezoekers, met voorzieningen als gratisparkeren, een natuurspeeltuin en horeca. Door promotiecampagnes en films zal de bezoekersdruk** verder toenemen, terwijl het aantal broedende vogels en de soortendiversiteit aan planten er al sterk is afgenomen.
In de regio Den Haag/Leiden worden 210.000 extra woningen gebouwd in met name hoogbouw. Al deze mensen willen ook recreëren. Het ontbreekt echter aan voldoende groen binnen dergelijke nieuwbouwprojecten. De commissie Nationale Parken waarschuwt dat maatregelen genomen moeten worden om negatieve effecten van de woningbouwdoelen en de aanzuigendewerking van de status van Nationaal Park op de natuur te voorkomen.
Om kwetsbare natuur te ontlasten, zouden omliggende gemeenten alternatieve recreatiegebieden en meer groen in de stad moeten ontwikkelen. In gemeentelijke plannen en begrotingen ontbreken daarvoor echter concrete maatregelen, voldoende budget en besluitvaardigheid. Er ligt bijvoorbeeld een position paper voor de ontwikkeling van het overgangsgebied Den Haag-Wassenaar Meijendel met een groot aantal suggesties (ontwikkeling TNO-gebied, renbaan Duindigt) waarmee de recreatiedruk in Meijendel en Berkheide zou kunnen afnemen.
De gemeente Wassenaar kondigde aan een poort tot NPHD in het centrum te ontwikkelen, wat is gestokt bij een plank in de bibliotheek. Ook plannen van NPHD voor de binnenduinrand Meijendel en Berkheide, de uitvoering van Natuurnetwerk Nederland Duin Horst & Weide of een ecologische verbinding Duin Horst & Weide zijn blijven steken op mooie voornemens, zonder uitvoeringsbudget of regie.
De overheid benut vooral de economische voordelen van de status. Stichting Hart voor Meijendel is van mening dat een Nationaal Park vooral toeristen trekt en een regionaal en internationaal marketinginstrument is voor gemeenten, horeca en bedrijven. Concrete maatregelen voor natuurbescherming blijven achterwege. Tenzij de gemeenten in hun begrotingen daadwerkelijk concrete plannen plus budget opnemen, blijft het NPHD een wassen neus voor de natuur.
