Verkeersveiligheid is voor veel inwoners van Wassenaar een belangrijk onderwerp. Ouders willen dat hun kinderen veilig naar school kunnen fietsen. Ouderen moeten veilig kunnen oversteken. En bewoners willen geen gevaarlijke verkeerssituaties in hun straat.
Daarom klinkt het idee om de maximumsnelheid in het dorp te verlagen naar 30 kilometer per uur voor veel mensen in eerste instantie aantrekkelijk. Langzamer rijden lijkt immers automatisch veiliger.
Maar volgens Democratische Liberalen Wassenaar (DLW) is verkeersveiligheid complexer dan alleen het aanpassen van een snelheidsbord.
Veilig waar het moet
DLW ondersteunt lagere snelheden op plekken waar dat logisch en aantoonbaar veiliger is. Denk aan gebieden rond scholen, sportvelden, verpleeghuizen, speelplekken en woonstraten waar veel voetgangers en fietsers zijn.
“Op plekken waar kinderen spelen of waar veel fietsers zijn, kan 30 kilometer per uur een goede maatregel zijn”, zegt DLW-lijsttrekker Ben Paulides, “maar verkeersbeleid moet wel doordacht zijn”.
Volgens DLW moet de inrichting van een weg passen bij de snelheid die daar geldt. Smalle woonstraten zijn logisch voor 30 km/u. Brede doorgaande wegen die zijn ingericht voor doorstroming vragen een andere aanpak.
Wanneer die logica ontbreekt, kan een maatregel juist nieuwe problemen veroorzaken.
Verkeer dat door woonwijken gaat rijden
DLW waarschuwt dat een ondoordachte invoering van 30 km/u op grote delen van het wegennet een ongewenst effect kan hebben: verkeer dat andere routes gaat zoeken.
Wanneer belangrijke doorgaande wegen minder aantrekkelijk worden om te gebruiken, kiezen automobilisten vaak alternatieve routes. In de praktijk betekent dat regelmatig dat verkeer door woonstraten gaat rijden om files of vertraging te vermijden.
Dat zogenaamde sluipverkeer is al jarenlang een punt van zorg in Wassenaar.
Volgens DLW kan een verkeerd ingevoerd snelheidsbeleid dit probleem juist verergeren.
Meer verkeer door woonwijken betekent namelijk niet alleen meer overlast, maar ook minder veiligheid voor bewoners, fietsers en kinderen die buiten spelen.
“Het laatste wat we willen, is dat verkeer dat eigenlijk op de hoofdwegen hoort te blijven, door woonstraten gaat rijden”, zegt Paulides.
Hulpdiensten en openbaar vervoer
Een ander punt van zorg voor DLW is de bereikbaarheid voor hulpdiensten en openbaar vervoer.
Ambulances, brandweer en politie moeten snel door het dorp kunnen rijden wanneer iedere seconde telt. Ook de dienstverlening van buslijnen moeten op orde blijven om inwoners goed te kunnen vervoeren.
Volgens DLW moet bij verkeersmaatregelen altijd worden bekeken wat de gevolgen zijn voor deze diensten.
Wanneer brede doorgaande wegen plotseling dezelfde snelheid krijgen als woonstraten, kan dat gevolgen hebben voor de doorstroming van hulpdiensten en buslijnen.
DLW vindt dat deze effecten vooraf goed moeten worden onderzocht voordat een maatregel op grote schaal wordt ingevoerd. Zeker nu de ambulance, politie en brandweer al hebben laten weten met de nieuwe maatregel niet de wettelijke aanrijtijden te kunnen halen. En ook omdat de OV-diensten al hebben laten weten bushaltes te moeten opheffen en mogelijk zelf de hele verbinding met Katwijk op te heffen, omdat de dienstregeling wegens de invoering van de 30 km/u niet meer gehaald kan worden.
“Wassenaar mag geen verkeersproeftuin worden waar we pas achteraf ontdekken wat de gevolgen zijn”, aldus Paulides.
Meer dan alleen een snelheidsbord
Volgens DLW ontstaat verkeersveiligheid niet alleen door een lagere maximumsnelheid, maar vooral door een goede inrichting van wegen.
Dat betekent duidelijke oversteekplaatsen, veilige fietsroutes, goede verlichting en een wegontwerp dat vanzelf uitnodigt om langzamer te rijden waar dat nodig is.
Wanneer een brede weg die duidelijk als 50 km/u-weg is ingericht ineens een bord van 30 km/u krijgt, ontstaat volgens DLW juist verwarring. Bestuurders herkennen het type weg niet meer en houden zich daardoor minder aan de nieuwe limiet.
Verkeersveiligheid vraagt daarom om een samenhangend plan, waarbij snelheid, weginrichting en doorstroming op elkaar zijn afgestemd.
Niet elke stad is hetzelfde
Volgens DLW is het ook belangrijk om te beseffen dat verkeersmaatregelen uit grote steden niet automatisch geschikt zijn voor een gemeente als Wassenaar. In steden zoals Amsterdam wordt 30 km/u vaak ingevoerd als onderdeel van een brede mobiliteitsstrategie, met aangepaste infrastructuur, uitgebreide fietsroutes, andere verkeersstromen goede afstemming met openbaar vervoer, hulp- en nooddiensten en alternatieven voor autoverkeer.
Wassenaar heeft echter een heel andere verkeersstructuur. Het dorp ligt tussen Den Haag, Leiden en de kust en wordt doorkruist door regionale verkeersstromen. Veel inwoners en bezoekers gebruiken de wegen in en rond het dorp als verbinding tussen deze steden. Dat betekent dat maatregelen hier andere gevolgen kunnen hebben dan in een grote stad.
Ervaringen in andere gemeenten laten zien dat dit verschil serieus moet worden genomen. In Leidschendam-Voorburg, waar op veel wegen een maximumsnelheid van 30 km/u is ingevoerd, blijkt uit recente cijfers dat het aantal verkeersongevallen niet is afgenomen. Jaarlijks vinden daar nog steeds honderden ongevallen plaats, ondanks verlaging van de snelheid naar 30 km / u.
Voor DLW is dat een belangrijke informatie: verkeersveiligheid wordt niet alleen bepaald door een snelheidslimiet, maar door een combinatie van factoren zoals weginrichting, verkeersstromen, handhaving en de specifieke situatie van een gemeente.
“Wat in Amsterdam werkt, werkt niet automatisch in Wassenaar”, zegt Ben Paulides. “Ons dorp heeft een andere schaal, andere verkeersstromen en andere wegen. Daarom moeten we beleid maken dat past bij Wassenaar zelf.”
Volgens DLW vraagt verkeersveiligheid dus niet om het kopiëren van beleid uit grote steden, maar om een aanpak die gebaseerd is op de lokale situatie en de dagelijkse praktijk op de Wassenaarse wegen.
Eerst zorgvuldigheid, dan besluiten
Door de gemeenteraad werd uiteindelijk besloten om de snelheid op bijna alle wegen in Wassenaar te verlagen naar 30 km/u. DLW stemde als enige partij tegen dit besluit, omdat volgens haar belangrijke vragen nog onvoldoende waren beantwoord.
Niet omdat DLW tegen verkeersveiligheid is, integendeel.
Maar omdat de partij vindt dat maatregelen goed moeten worden voorbereid en gebaseerd op duidelijke analyses van veiligheid, bereikbaarheid en verkeersstromen.
Dat de effecten van de nieuwe maatregel met 30 km/u niet goed is onderzocht bleek ook uit de toelichting van mevrouw Charlotte Rogge, raadslid namens de VVD. Zij stelde “heel benieuwd te zijn hoe de maatregel uitpakt”. Gewoon omdat veel niet is onderzocht.
“Wij kiezen voor zorgvuldigheid”, zegt Paulides. “Verkeersveiligheid bereik je niet met een snelle politieke beslissing, maar met goed doordachte maatregelen.”
Een beter verkeersplan voor Wassenaar
DLW wil dat verkeersmaatregelen in Wassenaar worden genomen op basis van een duidelijke visie op het hele verkeerssysteem van het dorp.
Dat betekent:
- lagere snelheden waar dat aantoonbaar veiliger is;
- goede doorstroming op de hoofdwegen;
- bescherming van woonstraten tegen sluipverkeer; en
- duidelijke keuzes die rekening houden met hulpdiensten en openbaar vervoer.
Volgens DLW kan Wassenaar alleen zo zowel veiligheid als bereikbaarheid behouden.
Want uiteindelijk willen alle inwoners hetzelfde: een dorp waar kinderen veilig kunnen fietsen, waar hulpdiensten snel kunnen rijden wanneer dat nodig is en waar woonstraten niet veranderen in sluiproutes voor verkeer dat er eigenlijk niet hoort te zijn.
“Verkeersveiligheid verdient meer dan een simpel snelheidsbord”, zegt Paulides. “Het verdient doordachte keuzes.”
